Nederland El Dorado voor pesters

Al decennia lang volg ik de berichten rond pesten en pesters in Nederland en nog steeds word ik erg boos over de laksheid waarmee e.e.a. wordt aangepakt in ons beschaafde Nederland. Nog steeds wordt pesten niet gezien als een ernstige inbreuk op iemands persoonlijke domein met alle schadelijke gevolgen van dien. Wel haast een El Dorado voor pestgraag Nederland.

Kinderen pesten om veel reden maar het zijn de volwassenen die ervoor kunnen zorgen dat kinderen hiermee stoppen. Daar ligt ook de verantwoordelijkheid. En als dit pesten op school gebeurt dan is de school verantwoordelijk. Je verschuilen achter 'waar er 2 vechten hebben er 2 schuld', 'het valt zo moeilijk te bewijzen', 'ach het zijn maar kinderen' is helaas aan de orde van de dag. Veel pestgedrag vindt plaats tijdens de pauzes op het schoolplein. Het helpt dan ook niet dat scholen vaak onervaren, goed bedoelende maar pedagogisch en groepsdynamisch niets ziende ouders deze schoolpleinen laten bewaken (Leerkrachten mogen dit niet meer zelf! CAO!)

Ik geloof best in een goed gesprek met alle betrokkenen, in een weerbaarheidstraject voor kwetsbare kinderen, socialisatietrajecten voor pesters en omstanders en wat al niet meer. Maar puntje bij paaltje zullen we op basis van de feiten moeten ingrijpen bij die kinderen die ondanks alles toch doorgaan met het pesten van ander kinderen.
Er wordt vaak gebruik gemaakt van de no-blame-methode als het om pesten gaat. Dit houd in dat we geen schuldigen aanwijzen. Ik vind het uitgangspunt hierbij verkeerd. Er valt wel degelijk iets te 'blamen'. Het kind dat pest doet iets wat niet mag en zelfs schadelijk is voor het andere kind. Als een kind een rotje afsteekt als dit niet mag wordt het meteen doorverwezen naar bureau HALT. Een flinke straf zou ik zeggen. Zelfs een die prima werkt. Als ditzelfde kind pestgedrag vertoont en hiermee doorgaat dan gaan we om de tafel zitten met z'n allen.

We moeten als volwassenen de verantwoordelijkheid voor het gedrag van kinderen weer op ons nemen en zorgen dat kinderen stoppen met dit schadelijke pestgedrag. Dit kan volgens mij bij een kleine groep kinderen die niet wil luisteren ook niet zonder straffen in het vooruitzicht te stellen en deze zo nodig uit te voeren. Ik ben van de overtuiging dat straffen wel degelijk helpt als dit correct wordt uitgevoerd en in overeenstemming is met de overtreding.

Scholen zouden veel actiever moeten zijn in het observeren van kinderen en ingrijpen als ze pestgedrag herkennen. Leerkrachten zouden meer detective moeten spelen. Ga kinderen, waarvan je vermoedt dat ze pestgedrag vertonen eens actief en onopzichtig volgen. Ik weet dat je hierdoor veel informatie kan verzamelen. Schoolpleinen zouden desnoods best uitgerust kunnen worden met bewakingscamera's zodat je later beelden kan analyseren. Videoanalyse is zeer bruikbaar als middel om pestgedrag te leren herkennen. Er is geen enkele wet die verbied dat je op school geen camera's mag hangen.

Scholen verdoezelen veel te vaak het pestgedrag zelf omdat ze bang zijn voor hun goede naam.
Als ouder zou ik in ieder geval proberen om zelf ook bewijs in handen te krijgen dat mijn zoon of dochter gepest wordt. Ik zou hierbij gebruik kunnen maken van opname-apparatuur, desnoods huur ik voor enkele dagen een privé-detective in of volg mijn kind zelf met een camera. Ik maak me in deze niet zozeer zorgen meer om de goede relatie met zo'n school. Die is toch al zoek denk ik. Scholen komen veel te gemakkelijk weg met pestgedrag van hun leerlingen en kunnen lang volhouden dat er bij hun op school niets gebeurd. Feitelijke bewijzen dwingt hun om er anders naar te kijken en iets met de informatie te doen.

Pesten is van alle tijden en daarom is er altijd aandacht nodig voor dit gedrag. Eigenlijk hoort het corrigeren van schadelijk gedrag tov elkaar bij het socialisatieproces en maakt een onmisbare onderdeel uit van onze beschaving.

Ik verwijs graag naar Bob van der Meer (http://www.bobvandermeer.info), een specialist op het gebied van pestgedrag. Hij gaat uit van een vijfsporenaanpak aanpak waarbij straffen als uiterste maatregel de bekende stok achter de deur is. Dit in tegenstelling tot andere protocols die dit laatste dwangmiddel niet wensen te gebruiken zoals het no-blame-model.

Maar het allerbelangrijkste is toch dat met zijn allen de gevolgen van dit pestgedrag dramatisch onderschatten. Dit blijft voor mij een grote schande. In mijn werk als lerarenopleider bespreek ik pesten met mijn studenten, Ik sta elke keer versteld dat er zoveel studenten zijn die a) zelf slachtoffer zijn geweest van pesters, b) zelf lacherig toegeven dat ze wel gepest hebben (viel toch allemaal wel mee!) en c) de schuldvraag, in ieder geval voor een groot deel bij de gepeste legde (had rood haar of verkeerde kleding etc.)

Wij zijn veel te veel bezig met wat ik noem 'conflictmijdend gedrag'. Veel te angstig geworden om kinderen aan te pakken op een effectieve manier. Hierdoor kunnen kinderen veel schade toebrengen aan andere kinderen, met name als e.e.a. zich ook nog eens binnen groepen afspeelt.

Volwassenen moeten de regie en de verantwoordelijkheid weer op eisen. De overheid kan hierbij een grote rol spelen door helder te maken wat zij in het bestrijden van pestgedrag toelaatbaar acht en wat niet.